Shu Kret a Maumwi

Matsan kasha wa hkawhkam byin wa ai lam

Gwi hte wa

Kadai hpe mahtang shagrau na ta?

Nat Baumawng

Labau, Htunghking, Rida maka, Buhpun sumli, Sumroi, Maumwi, Likit, Ginsup, Gaw sharawt, Nanghpam jasan, Nagis tsinyam, San-htai, Numshawn,
home news music photo link
Maumwi

Mungkan pinra ndai hta, shanu nga shajang ai masha amyu bawsang shagu gaw, nga sat nga sa madang n lata ai sha, maumwi mausa ni lu shajang ai hkrai rai nga ga ai.
Shawng de na prat hta asak kung kaba sai dinggai dingla ni gaw shana yupra shang ntawn e, kashu kasha ma ni hpe wan mang grup-yin shadun da nhtawm maumwi mausa ni tsun hkai dan nna shadum jahprang sharin shaga rai chye ma ai. Dai hpe ma kaji ni nachying ra sharawng let madat mara la nga ma ai. Prat ram manang hpawng shingra ni hta mung shada da maumwi mausa tsun hkai ginlen chye ma ai re.
Amyu bawsang nkau mi hta moi chyaloi nhkoi, prat janat kaw na ya ten du hkra n-gup n-gau hte htawn tsun hkai dan nna mung hti ginlen, nkau mi je-pa maisau hta dip ka da nna matsing sumhting da ma ai. Anhte Jinghpaw Wunpawng sha ni mung maumwi mausa law law lu ga ai. Raitim laika buk hku ka shapraw da ai gaw nau n nga ai daram naw re. Dai majaw ndai anhte a “Bum Sumshi” laika man hta dang lu ai ram tam mahkawng sa wa let dingyang mara sa wa na ga ai.


 

Shu Kret a Maumwi


Moi shawng de, hka-nawng langai mi a makau na mai-aw sumwum kata hta, shu shabrang langai hte shu mahkawn langai dinghku de nna nga ma ai da. Dai shu shabrang yan shu mahkawn gaw shada tsawra hkuhkau let ngwi pyaw mayaw htinggaw de nna nga nga ai laning mi na ai aten hta, marang kaba htu ai nga yang, shan shanu nga ai Mai-aw sumwum makau na, hka-nawng hta hka hpring tsaw wa ai hpe shu mahkawn gaw grai mau sai hte kaga shu manang ni hpe hpa byin wa ai lam ni san jahkrup mat wa sai da. Nta madu shu shabrang gaw, hka-nawng na madu jan di da ai shu di ni hpe yu nga nna, grai mau ai nsam hte, "n mai byin ai, ndai gaw gara hku mung ngai na kasha n rai na re", ngu hka-nawng na shubyin pau kasha ni hpe yu mau let madu jan lau lau pru wa na hpe she la taw nga sai da.


Shu shabrang wa shu mahkawn pru wa sai hte, " lawan wa yu u! ndai nang shaprat da ai kasha ni gaw, shu zawn zawn, nga zawn zawn, nye a kasha ni hpa majaw ngai zawn zawn n rai ai law! nang gaw grai n se ai jan she rai nga a hka i? ngai n dang gaya si wa ni ai, ngai ndai nta kaw nna pru mat wa sana", ngu tsun jang, madu jan gaw, "shu kasha ngu ai ni yawng gaw, kaji ai ten hta ndai zawn rai ai hkrai re, moi nang mung ndai zawn re shubyin pau kaw nna shu tai wa ai re, nang hpa gaya shara n nga ai", ngu timung, shu shabrang gaw madu jan hte kasha ni hpe tawn kau da nna pru hkawm mat wa sai da.


Shu shabrang pru hkawm mat wa yang, gade n tsan ai hpun ntsa hta hka u hpraw langai shi hpe, "Jinghku shu shabrang wa e, gara kaw nna gade rawt sa wa na law?", ngu hkap san yang, shu shabrang wa gaw, hka u hpraw dingla hpe yu nna, "gaya hpa law, nye madu jan…….." ngu byin ai lam ni hpe hka u hpraw dingla hpe tsun dan jang, hka u hpraw dingla gaw, "shu shabrang wa e, ngai ndai kawng kaw nga ai shaning law law na sai; ndai nawng e shangai ai shu kasha ni yawng gaw dai nang mu ai zawn re kaw nna gale tai wa ai hkrai rai ma ai; nang atsawm sha sagawn yu u! nang myit shut na ndai, lau she bai nhtang wa s u!, ngu tsun shadum timung, shu shabrang wa gaw shi hpe masu ai hkrai ra na shadu nna, bai matut hkawm mat wa nu ai da.


Shu mahkawn gaw shu kasha sumpum mi hpe bau maka let nga ai ten ninghtoi ni law law lai mat wa ai hpang, shu kasha ni kaba wa ai hte, htingbren pru ai gaw pru, tsan tsan de hkawm mat ai gaw hkawm mat, kau mi gaw si mat rai, hka bra ma masai da.

Hpang e grau kaji ai shu kasha gaw bai nhtang wa nna, kanu hpe, "Nu e, nye wa kadai rai ta?, gade sa mat sa?", ngu san let kawa hpe hkan tam na nga kanu hpe hkang hpyi ai majaw, kanu gaw, "moi, ningwa a pai maga na myit jut kaw chyahkan e mahtep ya yu ai majaw mahkret hkang hkang ai", ngu tsun dan ai ga hpe matsing gun nna kawa hpe tam hkawm mat wa sai da.


Shu kasha mung hka u hpraw dingla dung ai hpun nhpang kata kaw bai sa hkawm du ai nga yang, hka u hpraw dingla mung,"shu kasha e, nang gaw kanang na, kade sa wa ai law?", ngu hkap san yang, shu kasha gaw shi myit ai lam ni hka u hpraw dingla hpe tsun dan ai hpang, hka u hpraw dingla gaw, " shu kasha e, nang wo ra mai-aw maling byap de sa yu su! ningwa dai shara hta makoi nga kun?" ngu matsun dat ai majaw, shu kasha hkan tam sa wa yang, shu hkwi ai shinggyim ma ni prang jawng nga ai sha n-ga, shu hkwi sha ai lapu mung grai law la ai majaw, shu kasha grai hkrit maja let, kagat gahkan yu, makoi yu rai tam hkrat wa ai da.

Gade n tsan ai kaw grai machyi madai ai zawn nga nsen langai na dat nna, grupyin yu mada hkawm wa yang, hpun lakung daw hkrat bun nna dip apyet tawn ai shu dingla langai hpe mu nna, "goi lo, gadai wa law e, nye wa gaw n rai na re", ngu hpun lakung kanawng sit kau dat ya ai hte rau, lanyen rawt shamu wa ai shu dingla hpe atsawm yu dat yang, myi jut kaw hkang mung hkang taw nga ai hpe mu ai hte shi kawa re, teng sai ngu nna, "Awa, awa, ngai nang hpe tam hkawm nngai", ngu htim ahpum tawn jang, shu dingla gaw, "nang nye a kasha n re, ngai kasha n lu yu nngai, nye kasha ngu tsun na pyi gaya nngai", ngu tsun let kahtan mat wa jang, shu kasha gaw," moi, nang nu hte nga yang, an nau ni hpe shangai dat ai shaloi na byin ai lam ni, nu ngai hpe mahkra tsun dan sai", ngu shu dingla hpe shanhte a nta hta byin ai lam yawng kanu tsun dan ai hte maren tsun dan dat ai hte, shu dingla gaw, " goi e….. nye kasha , awa shut sai, kret kret…, ningnu kaw wa na mung gaya ai", ngu tsun nga ninglen shu dingla a myi jut na myiprwi si ni gaw, n sim n sa lwi gayun pru wa nna, shan wa rawng nga ai lagyawk pyi hpring ing mat sai da.


Shu kasha gaw kawa hpe ahpum let, "awa e, nta de wa ga, ahpu ni mung hkawm ma masai, nkau mi si mat rai nta e nu hkrai matsan mayan rai nga taw nga ai," ngu akroi anoi saw ai majaw, shu dingla gaw nta lam de kasha kaw hkan nang mat wa sai da.

Ka ai: Hpauyam Hpang

Ningpawt de


MATSAN KASHA WA HKAWHKAM BYIN WA AI LAM


Moi kalang mi, mare langai mi hta matsan mayan re ai, madu wa yan madu jan nga ma ai. Shan hta shadang sha shingtai langai sha nga malu ai. Dai shadang sha masum ning hpring ai ten hta myihtoi ni gaw “Ndai ma, asak shi kru ning hpring ai shaloi, hkawhkam wa a ‘Nang’ shayi hte hkungran nna kun dinghku de na kam maka kap ai” ngu hkaw da ma ai.

Shingrai dai mungdan na hkawhkam wa mung dai shiga hpe na lu nu ai. Hkawhkam wa gaw shi a shayi sha hpe matsan ma hte n kam jaw sha wu ai majaw, pawt sindawng rai wa sai. Dai rai nna matsan ma hte shi a shayi sha n hkungran lu hkra gara hku di yang mai na lam myit sumru hpaji daw nga ai.

Lani mi hta hkawhkam wa gaw, hkawhkam hking raw kau nhtawm, matsan ma nga ai mare de rawt sa wa nu ai. Hkawhkam wa gaw matsan ma a kanu yan kawa kaw sa du jang, “Hkawhkam wa a matsun ga hte maren nan a kasha hpe dut ya lu na myit dai” ngu tsun wu ai. Matsan ma a kanu yan kawa mung shan a shadang sha shingtai hpe nja nhpra rai nga ma ai. Raitim, hkawhkam wa gaw ja gumhpraw law law jaw nna, dai ma kasha hpe woi mat wa ai. Hpaji rawng ai myihtoi ni dai lam na lu jang, “Ma ndai gaw anhte hkaw da ai lam ni byin wa na sha n-ga, hkawhkam pyi tai wa na ra ai” ngu kanu yan kawa hpe shalan shabran ma ai.

Hkawhkam wa gaw, dai matsan ma hpe hpun sadek hta bang nhtawm, hka rum kaba de shayawng kau dat ai. Shingrai dai hpun sadek tsawt yawng hkrat wa yang, sanghpawli langai mi a makau de du wa sai. Shaloi sanghpaw madu wa, dai hpun sadek hpe sai la wu ai. Hpun sadek hpe hpaw yu yang, hpraw nsam tsawm la ai ma kasha langai mi rawng nga ai hpe mu ma ai. Sanghpaw madu wa gaw dai ma hpe bau maka yu lajang da wu ai.

Lani mi hta hkawhkam wa, sanghpaw madu wa nga ai mare de du sa wa sai. Sanghpaw madu wa a nta kaw, shi hka hta shatsawt kau ai ma hte raw bung ai ma hpe mu ai shaloi sanghpaw madu wa hpe, dai ma a lam san sagawn yu yang, sanghpaw madu wa gaw hka hta tsawt taw nga ai hpun sadek hta na mu sai la ai lam tsun dan ai. Shaloi Hkawhkam wa ram ram mau mat nu ai. Raitim, shi a myiman nsam n jahten ai sha madat la wu ai.
Daihpang hkawhkam wa gaw, sanghpaw madu wa hpe kumhpa law law jaw nna, dai ma hpe laika ka ya nhtawm, hkawhkam hkaw de sha-ngun dat wu ai.Dai laika gaw, “Ndai laika gun sa ai wa hpe du ai hte rau sat kau mu” ngu ka da ai laika rai nga ai.

Shabrang ma gaw, dai laika gun let mare langai hte langai, lai shang, yup nna hkawhkam hkaw de sa wa nga ai. Lana mi hta, gaida dinggai langai sha nga ai nta kaw shang yup ai. Dai gaida dinggai gaw, “Ma e, ndai mare hta lagut damya sawng la ai, arai gashun la ai sha n-ga, masha asak mung sat ga ma ai, kaga mare de she lai yup su” ngu tsun dan ai. Shabrang ma gaw “Gara hku rai tim hpa n ra ai. Ndai kaw she yup sana nngai” ngu nna shi gun ai laika hpe shi makau e tawn nhtawm yup pyaw wa nu ai.

N hkru ai damya ni, gaida jan a nta hta masha tsasam langai mi shang yup ai lam chye manu ai. Shingrai shabrang kasha yup pyaw nga ai ten hta, shi arai kashun la na matu yan sa wa sai. Shabrang kasha a makau e taw nga ai laika hpe mu ai hte hpaw hti yu yang, dai laika gun sa wa ai wa hpe sat kau shangun ai lam mu hti manu ai. Shaloi damya ni gaw, hkawhkam wa hpe n ju n dawng ai ni rai ma ai majaw, “Ndai laika gun sa ai shabrang ma hpe, nye a kasha ‘Nang’ shayi sha hte hkungran ya mu” ngu laika ka galai kau da ma ai. Shawng na laika hpe chyawm gaw, shanhte ashep kau masai.

Jahpawt nhtoi htoi ai hte, dai shabrang kasha, nta madu gaida jan hpe chyeju dum ga tsun da nna, laika gun let matut hkawm sa wa sai.Hkawhkam hkaw de du ai hte, dai laika hpe hkawhkam jan hpe ap ya nu ai. Hkawhkam jan gaw, hkawhkam wa nan ka ai laika shadu nna, myitsu salang ni hte dai lam bawngban yu ma ai. Hkawhkam shayi nan mung shabrang kasha hpe mu ai hte tsaw mayu ai myit rawng wa sanu ai. Shing rai shan lahkawng hpe hkik hkam ai hku hkungran ya manu ai rai.

Hkawhkam wa du wa yang, dai shabrang kasha hte ‘Nang’ shayi hkungran dinghku rawn nga ai hpe mu nna myit kahtet let jahka kau lu na lam hpaji daw bang wa nu ai. Shingre ai ten hta dai mungdan e nachying n hkru n kaja ai nat n mat langai mi pru wa nga ai. Hkawhkam wa, dai shabrang ma hpe “N hkru dik ai nat n mat a ja kara ratsang masum baw la su” ngu shangun dat nu ai.

Shabrang la kasha mung, shangun ai hte maren rawt sa wa sai. Mare langai kaw du jang, mare bunghku chyinghka sin ai wa shi hpe chyinghka hpaw ya na ningdang ai majaw shabrang kasha gaw, shi hta byin nga ai lam mahkra tsun dan wu ai. Shaloi, wang chyinghka sin ai wa gaw, “Ndai mare na zinwa hka shawn hkyet wa sai. Hka bai pru lu na lam nat kaw san wa rit” ngu let chyinghka hpaw ya dat nu ai.
Hpang shana, mare langai mi de bai du shang wa yang, mare masha ni gaw “Anhte a mare ka-ang kaw tu ai sut hpun nu asi n si wa sai, hpa majaw n si ai lam nat kaw san wa rit” ngu mu ai. Shabrang kasha gaw “Ngai bai nhtang wa ai shaloi tsun dan na nngai” ngu htan jang, shabrang kasha hpe shalai dat mu ai.
Matut sa wa yang, hka daru langai mi de bai du pru wa ai. Dai hka daru na hka-li sharap ai wa gaw “Hkali sharap nna, asak htum wa nga nngai, ndai prat kaw na, kaning di yang lawt mai na lam nat kaw she san wa rit” ngu jang shi hpe mung, wa maga she tsun dan na nngai ngu ai hte rau hka sharap ya sanu ai.

Hpang jahtum e, n hkru la ai nat nga ai shara de du sa wa nu ai. Raitim n hkru ai nat dingla hte n hkrum ai sha, nat dinggai hte sha hkrum wu ai.Dai nat dinggai gaw, shabrang kasha sa du ai lam hpe chye tawn ai sha n-ga, shi hpe matsan dum nga ai. Dai majaw nat dinggai gaw “N hkru ai nat dingla du wa jang n zingri u ga” ngu shi hpe masha majing kaw nna kagyin shabyin shatai tawn wu ai.

Kade nna yang, n hkru n kaja ai nat du wa nna, “Masha sama manam ai, masha langai ngai du taw nga ang ai” ngu dinggai jan hpe san yu ai. Dinggai jan gaw, “Ndai shara de kaning re ai masha mung n du ai, masha sama mung n manam ai” ngu htan wu ai.

Shaloi nat dingla gaw, dinggai a lahpyen hta yup pyaw mat nu ai. Nat dingla yup pyaw ai shaloi dinggai jan gaw, nat dingla a baw kaw na kara singgawng langai mi gang baw dat ai.Nat dingla kajawng su nna, “hpa rai nye a kara baw nta?” ngu san yang, dinggai gaw “mare langai mi hta zinwa hka shawn hkyet mat wa ai hpe yupmang mu ai majaw, na a kara baw nngai”ngu wu ai. Shaloi nat dingla gaw “hka deng kaw nlung langai mi shingdang taw nga ai, de a ntsa kaw shu kaba langai gyem kap taw nga ai. Dai shu hte nlung hpe la kau dat jang pru wa na re” ngu tsun dan wu ai.

Dinggai gaw, nat dingla a ja kara langai mi bai baw shaw dat ai. Nat dingla gaw, “hpa rai ya sha, ya sha kara baw shaw ya nta?” ngu san wu ai. Dinggai jan, bai tsun ai gaw, “mare langai mi hta sut hpun nu asi n si mat sai hpe, yupmang bai mu nngai, dai lam chye yang tsun dan rit” ngu san jang, “dai sut hpun nu ninghpang kata e, yu sharu langai shang nna, aru ni npe dan di ai majaw asi n si ai rai nga ai” ngu tsun dan wu ai.

Nat dinggai gaw, dingla kaw na ja kara lahkawng lu da sanu ai. Shabrang kasha ra ai masum rai yang, ya langai sha ra mat nu ai. Nat dingla yup hkawk she rung, nga bai yup pyaw wa jang, langai mi bai gang baw dat wu ai. Shaloi dingla gaw, “hpa rai nye a kara ya sha, ya sha baw nga nta?” ngu bai san dat ai.

“Hkali shap sha ai la langai mi, li sharap ai bungli kaw nna pru mayu nga ai hpe, yupmang mang we ai” ngu tsun wu ai. Shaloi nat dingla gaw “masha langai ngai hpe hkali hte li shambat ap kau jang, hkap la ai wa hka sharap ai masha tai wa na re” ngu wu ai.

Nat dinggai hte dingla tsun shaga ai ga ni hpe kagyin tai nga ai shabrang la wa atsawm sha matsing da nu ai. Hpang jahpawt nhtoi htoi wa ai hte, nat dinggai gaw, shabrang ma hpe kagyin kaw na shinggyim masha bai shabyin dat nna, shi ra ai ja kara ratsang masum hpe mung jaw nhtawm, wa shangun dat nu ai.

Shabrang ma gaw, shi sa wa ai lam hku ding yang, bai nhtang wa nga yang, hkali shagaw ai la wa hte shawng hkrum wu ai. Nat tsun ai hte maren tsun hkaw da nna, lai wa sai. Dai hpang sut hpun nu tu ai shara de du pru wa nna, sut hpun nu a pawt na yu sharu htu shaw ra ai lam tsun dan nna lai wa nu ai.

Shabrang wa gaw, hkawhkam wa shangun dat ai hte maren, nat dingla kaw na ja kara ratsang masum ap ya wu ai. Hkawhkam wa gaw, shabrang ma hpe ja kara ganang na, gara hku lu la ai lam jep yu ai shaloi, shabrang ma gaw, shi hkawm sa wa ai hka daru langai mi kaw na lu hta ai ngu masu tsun dan nu ai.

Dai shaloi ja gumhpraw hta myit marin ai hkawhkam wa gaw, shabrang ma tsun ai ga hpe kam nna, ngai nan hkan tam yang, ja kara law law lu na re ngu myit lu nu ai. Shingrai shabrang ma sa wa ai lam ding yang, rawt sa wa nu ai.

Hka daru langai mi de du wa nna, hka sharap ai wa hpe ja kara kanang na lu mai ai lam san sagawn ai shaloi, dai wa gaw “kanang na lu mai ai gaw hkrak n chye nngai, raitim, ndai hkali hpe ndai shambat hte shagaw nna hkan tam yang mu na rin dai” ngu tsun wu ai.

Hkawhkam wa mung hka sharap ai wa tsun ai hte maren, hkali hte shambat la nna hka nam maga de shagaw sa wa nu ai. Hkawhkam wa gaw, ja kara hta myit marin nga ai rai nna, shaning aten ladaw gade na mat ai mung, n dum n chye, hkali hte hka yawng mat wa sai rai. Shaloi hkawhkam wa bai n pru wa sai majaw, ‘Nang’ shayi hte hkungran da ai shabrang ma hpe hkawhkam sharawt dat manu ai rai.

Ningpawt de


GWI HTE WA

Shinggyim masha ni ginru ginsa nnan chying wa ai ten hta, masha ni gaw nam na zai ai dusat ni hpe rim shani la nhtawm nta e bau tawn da ma ai. Dai dusat ni hpe bungli galaw sharin shakyang ya nna shangun sha chye ma ai. Shanhte galaw ai magam yi ngam hpe yu nna, gingdan ai hku shara hte shara tawn da ma ai.

Shaloi dusat ni gaw, madu a shakawn shagrau ailam hpe grau grau lu la mayu shajang ma ai. Dai majaw bungli galaw ai lam hta shada da shingjawng ma ai. Aten ladaw na wa jang, dai dusat ni hta shada da manawn masham myit rawng shajang wa ma ai.

Moi shawng de gwi hte wa hpe nta ntsa e, rau sha tawn da nna, masha sha ai shat garan jaw let bau rem da ma ai. Dusat ni hta gwi gaw, grau chye myit nga ai. Dai rai nna, nta ntsa e, shi hte rau jawm sha ai manang, wa a ntsa e manawn masham myit pru wa lu ai. Dai majaw gwi gaw, shi a nta madu hpe ndai wa gaw, kangka ai hku bungli n galaw ai. Shani shagu yi de, ngai chyu sha bungli galaw nngai. Wa gaw yup chyu yup nga ai, ngu shingdup shinglang tsun wu ai.

Shaloi shan a madu gaw, “hpawt ni nan lahkawng hta na kadai mahtang, amu bungli grau shakut shaja ai hpe yu yu ga, lagawn ai wa nta ntsa e, n nga lu na, shat chyahpraw mung n sha lu na” ngu tsun ai. Hpang jahpawt gwi yan wa, yi de jau jau rawt sa nna, bungli galaw shajang ma ai. Gwi gaw chyahkring mi sha galaw nna, hpun nhpang kaw yup taw nga wu ai. Wa mahtang gaw, n hkring n sa, shani tup shakut galaw ai rai nna, gwi hta htam shi daram galaw shangut lu wu ai. Dai majaw wa gaw “daini kaw nna, gwi ran nang, nta ntsa kaw n nga lu sana re ngu” myit let, gwi hpe n la ai shi shawng wa mat sai. Gwi gaw, wa nta de wa mat ai hpe mu jang, wa ganaw shakrin da ai shara ni hta, kagat gumkan ahpre nhtawm, gwi lagaw hkang hkrai pri di da nna, kagat lahkan wa yang lam e wa hpe dep wu ai rai nna, nta de rau sha du wa ma ai.

Nta du ai hte rau, wa gaw “gwi ndai, daini tup yup taw nga nna, bungli hpa mung n galaw ai” ngu nta madu hpe tsun dan ai. Gwi gaw “ngai mahtang wa hta grau galaw ni ai” ngu tsun wu ai. Shaloi nta madu gaw, “hpawt de she ngai sa yu nna, dawdan na nngai” ngu mu ai.

Hpang jahpawt nta madu wa, gwi hte wa hpe woi let, yi de sa yu ai shaloi, wa hkang n mu, gwi hkang chyu sha mu wu ai.Wa gaw, ndai shara ma hkra shi ganaw shakrin da ai lam, shi a hkang hpe gwi shaprai kau ai lam, madu hpe tsun tawngban yu wu ai. Raitim madu gaw, “nang galaw da ai sakse n mu lu nngai” ngu wa hpe tsun nna, gwi dang sai ngu dawdan ya wu ai.

Dai shani kaw nna, gwi hpe sha, masha sha ai shat jaw sha let, nta ntsa e, nga shangun nna, wa hpe gaw nta npu de yu nga shangun dat sanu ai. Dai majaw wa gaw, maroi n ni masin n si, hkrap agru sharung shayawt let nta npu de yu nga ra nu ai.

Shing re ai majaw, daini du hkra wa ngut ai shaloi, hkrap sharung shayawt ai nsen lawm ai rai nga ai. Dai shani kaw nna, masha wa galaw tawn da ai magam bungli a ntsa e, tinang galaw ai zawn, manang wa chye ai hpe tinang chye ai zawn, mying la, shakawng shakat nga nna tsun ai ni hpe, “Gwi gamung zawn hkum nga u” ngu tsun shajang ma ai rai.

Ningpawt de


KADAI HPE MAHTANG SHAGRAU NA TA?

Ya ndai maumwi gaw shawng de kaja wa byin lai wa sai lam re. Maumwi gaw ndai hku rai nga ai. “Naw Ba hte Nang Lum” gaw aprat asak naw kaji ai kaw nna, shada da nachying tsawra hkat ai yan rai nga ma ai. Raitim shan gaw aprat asak tsawm-ra kaba ai shaloi she wawn la nna, dinghku de sha ma ai. Shan gaw nam kahtawng langai mi hta nga ma ai.

Nang Lum a madu wa Naw Ba gaw, jaugawng kaba rai nga ai. Shan gaw shadang sha Aawng Gam, Naw Ja hte La Seng marai masum shaprat la lu ma ai. Dai shadang sha ni langai hte langai n-gun marai, myit marai rawng let kung zet ai hkrai rai nga ma ai. Kahpu kanau marai masum hte aprat asak ram kaba ai ten du hkra, shayi sha n shaprat, n shalat la lu ai majaw myit n dik ma ai. Madu jan Nang Lum mahtang grau myit n pyaw n law byin nga ai. Shing rai myit htum ai shaning ladaw tsawm ra na ai hpang, myit hkawn myit hkrum ai hpang, Nang Lum gaw, na-um na-sin byin wa nna, shayi sha Ma Tsawm hpe shangai jinghkai la lu manu ai.

Ma Tsawm mung laning hte laning kung kaba wa yang, shi a gawng shingyan hpraw nsam ni, myit masin lai kyang ma hkra hta, ra n rawng ai hkawnsek shayi, tsawm htum hkawnji tai wa nga sai. Dai hta n-ga bungli magam lam hta mung, kangka nga ai. Shadang sha ni mung hkum hkrang, reng rawng nna myit sat lawat kung zen shajang nga ma ai. Dai majaw, Naw Ba hte Nang Lum dinggai dingla ugut gu wa masai raitim, shan shada tsawra myit gaw grau she ngangkang wa let kasha ni a ntsa e mung myit dik nga masai rai.

Shing rai nga ma yang lani mi hta, dingla Naw Ba gaw akajawng sha machyi nna si mat wa sai. Nang Lum gaw yawn hkyen garut nga sai. Raitim shayi sha shingtai Ma Tsawm gaw, kanu dinggai hpe shalan shabran ya lu nga ai. Shi gaw, myit sumnung shingdi ai hta n-ga, hkum sai lami laman hpraw nsam nlang hte hta, ra n rawng hkra tsawm htap ai, tsawm htum shayi hkawnsek rai nga ai. Mungkan ntsa na tsawm htum shayi hkawnji hkawn lung, lamun latsa hte tsawm shaing jawng tim, Ma Tsawm hpe kadai dep na n rai. Ma Tsawm hpe kalang mi praw prau mu yu sai shadang la sha kadai raitim, shi hpe si ga du hkra, malap kau lu sana n rai. Ma Tsawm gaw yawng a sinshang shayi rai nga ai re.

Kawa n nga mat ai hpang kanu hte kahpu ni, shi hpe nachying tsawra da mu ai. Shan nu shahpu ni a myi npu kaw nna n hprai n shamat lu ai awn yawn shayi rai nga malu ai.Kahpu ni mung kawa jau gawng rai nga ai hte maren, shan gap jau gawng ni rai shajang ma ai. Shan hpu shan nau ni gaw, n-gun marai, myit marai, reng rawng let, lawan ladan rai nna, myizen htauli htaula machye machyang hte hpring tsup ai, magrau grang wa-ngan ninghkring ni rai nga ma ai.

Dai rai nna, lani mi hta shanhpu shannau ni marai masum hte, ashu ashan, shanhpyi shanmun law law tam gap lu la hkra nga nna lusha jarik hte hpawn nam mali de rawt sa wa masai. Kanu dinggai hte kanau Ma Tsawm gaw nta kaw ngam nga ma ai.

Lani mi a shana maga jan shang ningtawn e, kanu dinggai gaw, shana e, ju na hpun hta na matu nta shinggan de gan pru wa nu ai. Ma Tsawm gaw, shan nu lu sha na si shatmai ni lajang let, nta nhku e bungli kyin nga ai. Dai laman hta, nta nhku de lep la hpyi hpai langai mi akajawng sha du shang wa nna, galang lata Ma Tsawm jan hpe pawn ahpum shapoi la nu ai rai.

Kanu Nang Lum nta de shang wa yu yang, lu sha na matu, shat lu sha ni shaku ntsa kaw jin jin rai nga ai hpe mu tim, Ma Tsawm hpe n mu mada ai hta n-ga, sharat shara pyi n na ai majaw, mau let shaga jahtau wu ai. Raitim Ma Tsawm a nsen n na lu sai. Dai majaw gaw, nta gawk, jut shingnaw shagu tam mada yu hkawm wu ai. Shaloi kanu dinggai gaw shi a awn yawn shayi Ma Tsawm hpa byin wa sai lam hpe myit dum sawn lu nna, yawn hkyen myit kahpra, masin duk dak let, salat katsi ni kahprwi, ningshung si ni magrawng rawt nna tsap nga ai kaw na kadang htan malap mat wa sai rai.

Shing rai a hkying a ten gade daram na hkra htan malap taw nga ai pyi n chye ai dum hprang wa wu ai. Shi a shayi Ma Tsawm a asak hpe myit tsang let, dai shana hkrap ngu hkrap ngoi, nyep myiprwi shaya nna ning htoi jahtoi nu ai.

Jahpawt jan law ahkying rai wa yang, shannau ni gaw shanhpyi shanmun law law hpai nna kabu gara let nta de du shang wa ma yang, kanu dinggai gaw, chyinghka lam kaw shanhte hpe hkap tau la mu ai. Nta kaw nni nhkri byin pru sai lam kasha ni hpe gara hku tsun dan na matu n myit lu ai majaw, myit mak mat salu ai. Tsawm-ra na hkra myit la nhtawm, kasha ni chyinghka lam kaw naw tsap nga yang tsun wu ai gaw, “tsawra la ai nu a kasha ni e, nan hpu nan nau ni gaw, ningwa hte maren hkum marai, myit marai, nyan hpaji marai rawng let magrau grang ai, share shagan ni rai nga myit dai, sumnung shingdi ai hte kanu kawa a ga madat ai hta n-ga, shada da tsawra nga myit dai, n tara ai lam hpe n galaw ai sha, myit dinghpring shajang nga myit dai, raitim mung, ngai sha ni e, dinghpring let manawn masham myit n rawng ai dinghku hta mung, ginjang nat shang chye ai lam hpe matsing myit dum da mu, ga shadawn, an nu ni a dinghku hta n hkru n kaja ai ginjang lama shang wa nna, ngai nnu hpe garum hkye la ra ai lam pru wa ai shaloi nanhte langai hte langai gara hku hpaji daw nna, gara hku dang di lu na lam hpe langai hpang langai, ngai hpe tsun dan marit” ngu san dat mu ai.

Awng Gam gaw, “mungkan ga ntsa e, ngai n tam mu lu ai arai hpa mung nnga ai. Dam la ai tsingdu prang hta hkrat mat ai kaji dik htum ai samyit hpe pyi ngai lu tam na nngai, nammukdara htumpa na nlung hta hkrat achyaw ahtu hkra ai samyit ningchyan hkang hpe mung lu tam na nngai, samyit kaji langai mi hpe hpri sutdek kaja hta bang nna sumsaw la, dai sutdek hpe hpri sutdek sanit htap di nna, sumsaw hte bai kahtap la rai tim, ngai tam sawk la lu na nngai.”

Naw Ja gaw, “tsaw dik ai summwi ntsa kaw pyen hprawng nga ai ntsa malen u hpe pyi n shut n shai hkra, lu gap jahkrat ai marai atsam ngai hta nga li ai, tsaw la ai lamu de na hkrat wa ai marang nsi hpe mung ka-ang brang, shading gap lu ai marai ngai lu nngai.”

Bai La Seng gaw “ningtsa de nna, hkrat wa ai hpa baw arai hpa raitim nye lata lahkawng hte kashawt kashai ai lam n nga hkra teng tup rim la lu ai atsam ngai lu nngai, lamu ntsa, bum ntsa, gara kaw na rai rai, di hkrat wa ai rai kaja kaba nlang hpe magra kajau rim lu ai atsam lu nngai” ngu nna kanu dinggai hpe langai hpang langai, shanhte a atsam marai lam ni tsun dan mu ai.

Dai hpang kanu gaw, kasha masum hte hpe langai hte langai hpe pup ahpum nhtawm, shanhte n nga ai laman dum nta hta ginjang shang wa sai lam hte seng nna tsun wu ai gaw, “kaja wa nan n kyet ai, n grak ai, myit n kup ai mahtang gaw ngai nnu rai ni ai, ngai nnu a shayi sha shingtai n nga mat sai, nanhte mung kajan n lu mat manit dai, dai majaw nanhpu nannau ni ya jang rawt nna, tsawra dik ai nja Ma Tsawm hpe mu hkra sa tam manu, ngai nnu dinggai a mara hpe mung raw kau ya marit, hpa rai nga yang, ngai Ma Tsawm hpe atsawm n yu, n sin ai majaw she nanhte a kajan, nye shayi sha shingtai, ya na zawn mat wa ai rai sai” ngu hkrap myiprwi hte tsun dan ngut ai hte rau, kahpu kanau masum hte myit kahpra wa malu ai majaw,shanhte a lahpa ntsa e hpai tawn da ai a shu a shan ni, lak nak ni ga de di hkrat wa malu ai rai. Kajan n nga mat sai hpe chye nna, yawn hkyen kajawng mau mahka, myit kahpra ai majaw dai zawn byin wa ma ai re.

Shing rai shan hpu ni tsap let mau mahka nga ma yang, kahpuba Awng Gam shawng myit awai la lu wu ai rai nna kanu yan hpe “gai! ya anhte ndai zawn mau taw nga nna hpa lachyum n pru ai, anhte galaw na lam mi sha nga ai, aten n shama ai lawan sa nna, lamu ga man mali hproi hkra, kajan Ma Tsawm hpe tam saga, lep la hpyi hpai garai n zingri lu yang, mu hkra tam nna hkye krang la saga” ngu tsun dat ai hte rau, kanu dinggai hpe apup ahpum shakram da nhtawm rawt mat wa masai.

Shanhte gaw, lamu ga a sinpraw, sinna, dingdung, dingda, gawan hkawm tam yu tim, n mu tam mu ai. Myit n htum ai sha matut tam mu yang, jan shang ten du mahka e, Awng Gam gaw, lamu ningsa hpatwat wa-hkrang kaw summwi hte hkayawp gumdin let nga nga ai Lep La Hpyi Hpai hpe mu mada hkrup nu ai. Shaloi Naw Ja gaw shi a dan seng ndan shachyen nhtawm shading gap dat wu yang, ndan pala gaw, Lep La a masin salum ang ang hkra shang wa ai hte nsa di mat wa sai majaw, shi ahpum tawn da ai Ma Tsawm hpe mung tat jahkrat dat nu ai. Summwi kata kaw nna lung din zawn di hkrat wa ai kajan Ma Tsawm hpe La Seng gaw, ga de garai n du lu yang pasi si hpuk majaw hpe magra la ai zawn angwi akya sha di masawp pawn la nna shanhpu ni a lapran e shatsap dat wu ai. Kanau Ma Tsawm hkala nba n hkrum, lagaw lata n daw n hten ai hte asak hkrung let yawng hte bai hkrum lu ai majaw, n dang tsun hkra kabu gara ma ai rai.

Ya kahpu kanau masum gaw, Lep La hpyi hpai e shapoi hprawn la hkrum ai kajan Ma Tsawm hpe gara hku kaning di nna hkye la ai shiga gaw buga dinghtang, kajai gumhkawng wa sai rai. Dai rai nna buga grup yin na aprat asak kaba let hpaji rawng ai myit su salang ni jawm hpawng let, “Kahpu kanau masum hte hta na kadai wa hpe shagrau kumhpa jaw ging na kun?” nga ai lam hpe jahkrup bawngban poi langai mi galaw ma yang, Salang nkau mi rai jang, “kahpu Awng Gam e, Lep La hpyi hpai hpe lama n mu yang, Naw Ja kaning di gap sat lu na i?” ngu dangrang hkat ma ai. Bai salang hpung mi gaw, “hkum hkrang lagaw lata hkala nba, n daw n hten hkra lamu ningtsa kaw na di hkrat wa ai, Ma Tsawm hpe rim pawn la lu ai La Seng she kumhpa lu ging ai” ngu nna dangrang ma ai.

Salang nkau mi rai jang, “Awng Gam mu tam nna, Naw Ja, Lep La hpe n gap sat yang, La Seng hpa hkap rim na i?, ngu nna shani tup salang hpawng hta shada da dang rang hkat tim n lu dawdan masai da.

“Dai rai yang, laika hti ai myit su wa e, kahpu kanau masum hte hta gara wa mahtang hpe grau nna shagrau ging a ta?. Nang she myit yu u! Dai hpaji rawng ai salang hpawng kaw kaja nan gingdan ai wa hpe hkrak lata la lu na matu, nang grau htuk dum ai hku hpaji jaw garum la mu!.”

“Shanhpu shannau masum hte hpe maren mara shagrau shakawn na kun, n rai law, n jaw na re, tara hte n htan shai na re” nga nna salang ni n hkap la ma ai. Dai majaw masum hte na shakawn shagrau ging dik htum ai langai mi hpe sha n shut hkra lata yu u! Kadai hpe mahtang shakawn shagrau na nta?.

Ningpawt de



NAT BAU MAWNG



Moi shawng de, mare langai mi hta matsan la ai masha langai mi nga ai. Dai mare na mare masha ni, yi yin wa hpaw ai shaloi, matsan la wa hpe yidu yibaw n madun mu ai. Matsan la ai la wa gaw mare masha ni a yi hte tsan gang ai nam maling langai mi hta shi chyu sha yilut hkyen wu ai.

Dai shara gaw jahtung grai nga ai majaw, hpun kaba ni law la nga ai. Matsan la wa, dai hpun ni hpe jahpawt kaw nna, jan shang ai ten du hkra, kahtam kran nhtawm nta de wa mat wu ai.

Hpang jahpawt sa yu yang, shi kran shajawng da ai hpun ma hkra bai rawt tu shajang nga ai hpe sa mu wu ai. Shaloi matsan la wa n dang tsun hkra mau mat nu ai. Raitim myit n daw ai sha, dai shani mung hpun tsawm ra kran kadawng da nna nta de bai wa nu ai.

Hpang shani bai sa yu yang, hpun ni yawng zeng rai rawt tu nna mi na maling hte maren bai byin taw nga ai hpe mu wu ai. Dai shani mung manu mana mau ai raitim, myit n htum ai sha shakut let hpun kaba ni hpe kahtam kran nu ai. Dai shana de gaw, nta de wa mat ai zawn rai nhtawm, nam sumwum kata de shang lagyim makoi dung nga wu ai. Shana ningrim du wa jang mau na zawn re ai woi dingla langai hpe mu sanu ai. Dai woi dingla a lata hta bau ju kaba lawm ai gumhpraw bau langai mi lang da nga ai.

Masha la wa lagyim makoi nga ai makau de du jang “Namshi namban yawng rawt, hpun nu hpun hkawng ni yawng rawt” ngu marawn tsun let dai gumhpraw bau ju hpe lahtum dum dat wu ai. Dai zawn woi dingla bau dum dat ai hte rau shi kran sumpum da ai hpun ni bai matut rawt wa shajang ai hpe mu wu ai. Shaloi dai la wa gaw, gumtsat pru sa nna woi hpe nhtu hte kahtam sat kau n htawm, gumhpraw bau hpe gashun la dat nu ai.

Shing rai matsan la wa gaw, dai bau hpe dum nna, tinang ra sharawng ai hpyi yang lu mai na re ngu myit lu wu ai. Dai majaw shi gaw “Mu mai ai malu masha ni ya jang pru wa u ga law” ngu dum dat wu ai. Shaloi jang, shi galoi mung n lu n sha yu ai sha hpa hkum sumhpa, shi a man e pru wa salu ai. Dai hpang nta du wa ai hte rau “Ndai ginsum a malai tsawm htap ai dum nta byin wa u ga” ngu gumhpraw bau hpe dum dat jang,ngang kang ai nta htingnu langai mi zeng rai byin pru wa salu ai.

Dai shani kaw nna matsan la ai la wa gaw, nta htingnu nnan hta, lu sha mu mu mai mai lu sha let, apyaw alaw nga lu nu ai rai. Aten ladaw tsawmra na mat wa jang, shi a kraw lawang hta lawhpa myit shang wa salu ai. Dai rai nna, “Ndai htingnu a malai ja lung seng hte sup ai hkaw kaba tai wa u ga law” ngu bai dum dat wu ai.

Shaloi lamu ntsa de na hkrit na zawn san ai nat langai mi yu hkrat wa ai hpe mu wu ai. Dai la wa myit kahpra masin duk dak nga yang “la nang gaw, nang hte n ging n dan ai hpe ra marin law hpa ai wa rai ndai. Bau ndai na lata hta matut da jang, mungkan pyi hten mat wa na ra ai, na kam maka hte nang rai nit ga” ngu tsun ai hte gumhpraw bau mawng hpe gare la kau ya wu ai. Shaloi jang dai nat mung mat mat wa sai rai.

 

Ningpawt de